Ilmar Tomusk

Last updated

Ilmar Tomusk
Tomusk, Ilmar.IMG 1207.JPG
Tomusk receiving a Nukitsa Prize (2014)
Born (1964-06-28) June 28, 1964 (age 61)
Tallinn, Estonia
Education Tallinn Pedagogical Institute (now Tallinn University)
Alma materTallinn University of Technology (PhD)
OccupationsCivil servant; children's writer
Awards Order of the White Star, 5th Class (2004)

Ilmar Tomusk (born 28 June 1964) is an Estonian civil servant and children's writer. He has served as Director General of Estonia's language-supervision authority since October 1995, leading the institution through later reorganisations (including the 2020 change in which the former Keeleinspektsioon was renamed Keeleamet). [1] [2]

Contents

As a writer, Tomusk is best known for long-running children's series (including the Kriminalistid and Matemaatiline sõber books) and for language-focused humour and wordplay. His work has received major national prizes and international recognition; a title from the Matemaatiline sõber series was included in Estonia's selection for the 2024 IBBY Honour List. [3]

Early life and education

Tomusk studied at Tallinna 32. Keskkool and graduated in 1989 from the Tallinn Pedagogical Institute (now Tallinn University) as a teacher of Estonian language and literature. [4] In 2002 he received a PhD from Tallinn University of Technology; his dissertation examined Estonian language policy in the context of European integration and international human-rights frameworks. [5]

Career and public role

After working as a teacher and in local administration, Tomusk joined Estonia's language-inspection authority and was appointed Director General in October 1995. [1] The agency operates under the Ministry of Education and Research and carries out state supervision over compliance with language legislation and other requirements on language proficiency and public-language use. [6] In 2020 the institution was renamed from Keeleinspektsioon to Keeleamet as part of broader administrative reforms; official reporting describes Keeleamet as having been known as Keeleinspektsioon until 1 August 2020. [7]

As Keeleamet's representative, Tomusk has served on national advisory bodies including the Estonian Language Council (Eesti keelenõukogu) and the Place Names Council (Kohanimenõukogu). [8] [9] Since 2016 he has chaired the jury for the annual business-name competition Ehe Eesti – Eesti ettevõttele eesti nimi. [10]

Tomusk has been a visible public spokesperson on language-policy and language-use debates in Estonia. In 2021, Russia announced an entry ban on Tomusk as part of retaliatory measures against several EU officials; the ban was widely reported internationally. [11] [12]

Writing and reception

Tomusk began publishing humour as a youth and later moved into children's fiction, combining fast-paced plots with language play and word-formation jokes. [4] His first children's book, Tere, Volli!, was published in 2007; he later became especially associated with series fiction, including the school-mystery Kriminalistid books and the science/technology-themed Matemaatiline sõber series. [13]

Estonian critics and cultural commentators have highlighted Tomusk's popularity and “double-address” style (books written for children but layered with additional meaning for adults). [14] Library-lending compensation statistics have also placed him among Estonia's most-read authors; ERR's published lending table for 2024 reported that his works were borrowed 26,299 times in Estonian public libraries in 2023, the highest figure that year. [15]

Several of Tomusk's books have been translated (including into Russian, Latvian, Lithuanian, Slovak, Ukrainian, and English). [13]

Awards and honours

Selected works

References

  1. 1 2 "Keeleameti ajalugu". Keeleamet (in Estonian). Retrieved 31 January 2026.
  2. "Keeleinspektsioonist saab Keeleamet, samuti sünnib Haridus- ja Noorteamet". Eesti Keele Instituut (in Estonian). Retrieved 31 January 2026.
  3. "Eestlased IBBY aunimekirjas". Eesti Lastekirjanduse Keskus (in Estonian). Retrieved 31 January 2026.
  4. 1 2 Ellam, Mari-Vivian (March 2021). "Ilmar Tomusk pühendub lastele ja eesti keelele". Teekäija (in Estonian). Retrieved 31 January 2026.
  5. "Eesti keelepoliitika põhimõtted ja dünaamika eurointegratsiooni ja rahvusvaheliste inimõiguste kontekstis". ESTER (union catalogue) (in Estonian). Retrieved 31 January 2026.
  6. "Keeleamet: Avaleht". Keeleamet (in Estonian). Retrieved 31 January 2026.
  7. "Keeleameti 2020. aasta tegevuse aruanne" (PDF). Keeleamet (in Estonian). Retrieved 31 January 2026.
  8. "Eesti keelenõukogu koosseisu kinnitamine". Riigi Teataja (in Estonian). Retrieved 31 January 2026.
  9. "Kohanimenõukogu liikmed, III koosseis". Eesti Keele Instituut (arhiiv) (in Estonian). Retrieved 31 January 2026.
  10. "Ettevõttenime võistluse „Ehe Eesti – Eesti ettevõttele eesti nimi 2023" võitjad". Emakeele Selts (in Estonian). 17 October 2023. Retrieved 31 January 2026.
  11. "Russia blacklists director of Language Inspectorate". ERR News. 30 April 2021. Retrieved 31 January 2026.
  12. "Russia blacklists 8 EU officials in retaliation for sanctions". Al Jazeera. 30 April 2021. Retrieved 31 January 2026.
  13. 1 2 "Ilmar Tomuski bibliograafia". Eesti Lastekirjanduse Keskus (in Estonian). Retrieved 31 January 2026.
  14. "Sinijärve raamatusoovitused: Ilmar Tomusk on tõusnud lastekirjanduse tüvitegijaks". ERR Kultuur (in Estonian). 4 October 2024. Retrieved 31 January 2026.
  15. "Täispikk tabel: 2024. aasta laenutushüvitiste jaotus". ERR Kultuur (in Estonian). 27 June 2024. Retrieved 31 January 2026.
  16. "Eesti tänab". Office of the President of the Republic of Estonia (in Estonian). Retrieved 31 January 2026.
  17. "Kirjanduse sihtkapitali aastapreemiad 2011". Eesti Kultuurkapital (in Estonian). Retrieved 31 January 2026.
  18. "Kuulutati välja Aasta Rosina auhind". Eesti Lastekirjanduse Keskus (in Estonian). 2019. Retrieved 31 January 2026.
  19. "Kahekümnenda Järje Hoidja auhinna pälvis Ilmar Tomusk". ERR Kultuur (in Estonian). 2 April 2024. Retrieved 31 January 2026.
  20. "Tartu lastekirjanduse auhinna laureaat on Ilmar Tomusk". ERR Kultuur (in Estonian). 24 April 2023. Retrieved 31 January 2026.
  21. "Teaduse populariseerimise elutööpreemia pälvis Ene-Margit Tiit". Novaator (ERR) (in Estonian). 12 November 2025. Retrieved 31 January 2026.